#ACWA Athena Creative Writing Academy. Athena N. Malapani MA, PhD, Philologist NCUA.
  • Αρχική
  • Ενημέρωση & Blog
  • Φάνης Λελεμψής: Ένας λυρικός ποιητής στη δίνη της σύγχρονης εποχής! Κριτική της ποιητικής συλλογής Το δέντρο της μέρας της Αθηνάς Ν. Μαλαπάνη, Φιλολόγου-Συγγραφέα

Φάνης Λελεμψής: Ένας λυρικός ποιητής στη δίνη της σύγχρονης εποχής! Κριτική της ποιητικής συλλογής Το δέντρο της μέρας της Αθηνάς Ν. Μαλαπάνη, Φιλολόγου-Συγγραφέα

to_dentro_tis_meras.jpg
Η ποιητική συλλογή του Φάνη Λελεμψή, Το δέντρο της μέρας (εκδ. Μελάνι, 2010) αποτελεί ένα χαρακτηριστικό δείγμα λυρικής ποίησης στη δίνη των καιρών μας που ο ρομαντισμός εκλείπει. Το να προβάλλει η ποίηση το ιδανικό, το ιδεατό, το υψηλό είναι υψηλής σημασίας για την καλλιέργεια του αναγνωστικού κοινού, τόσο πνευματική όσο -και κυρίως- συναισθηματική και ηθική. Η ποιητική αυτή συλλογή αποτελείται από πολλά μικρά ποιήματα (από 1- 10 στίχους το μέγιστο) που μπορεί να είναι -και να φαίνονται- αυτοτελή, αλλά έχουν ένα αόρατο νήμα να τα δένει: όλα περιγράφουν μία ημέρα, της οποίας οι εμπειρίες ξετυλίγονται σταδιακά μέσα στον φυσικό κόσμο και βιώνονται μέσα σε αυτόν. Γι’ αυτό άλλωστε, υπάρχουν πολλές μεταφορές και προσωποποιήσεις από τον φυσικό κόσμο, ίσως επιρροές του ποιητή από το δημοτικό τραγούδι. Εξάλλου, τα σχήματα λόγου και οι εικόνες από τη Φύση απαντούν στη λογοτεχνία από τις απαρχές της με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα, την ομηρική επική ποίηση. Η Φύση άλλωστε, αποτελούσε ανέκαθεν έναν σπουδαίο εμπνευστή για πολλούς πνευματικούς δημιουργούς, διότι δίνει ποικίλα ερεθίσματα. Μία ακόμη δεξιοτεχνία του ποιητή -πέρα από τη βιωματική έκφραση της Φύσης- αποτελεί και η τεχνική του αφηγηματικού χρόνου. Μπορεί η ποιητική της συλλογής να φέρει τον τίτλο, Το δέντρο της μέρας, αλλά ο χειρισμός του αφηγηματικού χρόνου είναι τόσο δεξιοτεχνικός που ο ποιητής κατορθώνει να παρουσιάσει τον κύκλο του χρόνου και των εποχών. Φθινόπωρο – Χειμώνας – Άνοιξη – Καλοκαίρι, προβάλλονται μέσα από τους στίχους και τις χαρακτηριστικές εικόνες (οπτικές, ηχητικές και οσφρητικές). Μάλιστα, οι προσωποποιήσεις της Φύσης συνδυάζουν συχνά το θρησκευτικό λεξιλόγιο (π.χ. Το φύλλο/ μεταλαβαίνει/ το φως, Τα πουλιά/ από μικρά/ στη βασιλεία των ουρανών κ.ά.), δημιουργώντας μία υποβλητική ατμόσφαιρα. Γενικότερα, η γλώσσα του ποιήματος είναι καθομιλουμένη δημοτική, αλλά με μεστότητα και πυκνότητα, απλή, σαφής και κατανοητή, αλλά μεταφέροντας υψηλά νοήματα. Αυτό το στοιχείο είναι σημαντικό για να αποδείξει τη δεξιοτεχνία του ποιητή, καθώς καταφέρνει μέσα σε λίγους στίχους και με τη γλωσσική απλότητα να αποδώσει υψηλά νοήματα. Οι αφηγηματικές τεχνικές του ποιητή είναι εξίσου σημαντικές, επίσης. Τα ποιήματα διαθέτουν (σχεδόν όλα) ένα ομιλούν ποιητικό υποκείμενο σε α’ ενικό. Άρα, ο ποιητικός αφηγητής είναι δραματοποιημένος και συμμετέχει στην πλοκή, δηλαδή στην εξέλιξη της ημέρας και την πάροδο του χρόνου και την εναλλαγή των εποχών. Αυτή η αφηγηματική τεχνική δημιουργεί ένα προσωπικό και εξομολογητικό τόνο στο ποίημα (π.χ. Τα πλούτη/ της ροδιάς/ κληρονόμησα, Να κοιμηθώ/ όπως το νούφαρο/ στο νερό, Ζωγράφισα/ ένα εκκλησάκι/ και λειτούργησε, Να προσευχηθώ/ όπως παιδί κ.ά. πολλά παραδείγματα). Σημαντικό ρόλο πέρα από τη Φύση αποτελεί και η ανάμνηση, η μνήμη στην εξέλιξη της ποιητικής πλοκής. Η μνήμη/ είναι/ το μονοπάτι μου, γράφει χαρακτηριστικά ο ποιητής. Αποκαλύπτει έτσι, ότι αποτελεί μία από τις βασικές πηγές έμπνευσής του είναι και η μνήμη, οι αναμνήσεις του που ξυπνούν μέσα από την επαφή του και τις βιωματικές σχέσεις του με το φυσικό περιβάλλον. Όσο απειλητικός κι αν είναι ο χρόνος (Τα βήματα του χρόνου/ στην ξύλινη σκάλα), οι αναμνήσεις του ποιητικού υποκειμένου μένουν άσβηστες και χαραγμένες ανεξίτηλα, καθώς αναβιώνονται στο παρόν του. Με τον καταλυτικό ρόλο της μνήμης, ο ποιητής συνυφαίνει το παρόν με το παρελθόν και ενδυναμώνεται για να προχωρήσει στο μέλλον. Έτσι, ολοκληρώνεται η μέρα του για να φέρει και την επόμενη. Όπως το δέντρο ανθίζει, μαραίνεται τον χειμώνα και ξανανθίζει την άνοιξη, δηλαδή γεννιέται και αναγεννιέται, έτσι και οι μέρες του ποιητικού ήρωα περνούν. Το δέντρο της ζωής -μια χαρακτηριστική μεταφορά- άντεξε στις δυσκολίες, βάστηξε τις μαγεύτρες ορχήστρες των πουλιών, έδειχνε με το δάχτυλο τον ουρανό, ζει με τη μικρή μνήμη γύρω σαν άχνα κι έτσι, εμπνέει τον ποιητή να υμνεί τον κύκλο της ημέρας και της ζωής. Επομένως, ο ποιητής αντιλαμβάνεται ότι η ζωή κάνει τον κύκλο της και τελικά, ο δικός του ρόλος είναι να υμνεί την ομορφιά και το μεγαλείο της, την απλή ομορφιά της Φύσης που μας γεμίζει βιώματα και απλή ομορφιά!

© 2012 - 2018 www.acwa.info
#ACWA Athena Creative Writing Academy.
Athena N. Malapani MA, PhD, Philologist
National and Capodistrian University of Athens.
Designed with Respect by CareerPlus.