ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΘΕΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΗΜΑΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ, ΑΘΗΝΑ ΜΑΛΑΠΑΝΗ - ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ
![](/templates/yootheme/cache/8c/ancient_grrek_1-8ca44f6c.jpeg)
ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΘΕΤΩΝ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
-οτερος, -οτέρα, -οτερον/ -ωτερος, -ωτερα, -ωτερον
-οτατος, -οτάτη, -οτατον/ -ωτατος, -ωτάτη, -ωτατον
- Πτωχός, πτωχότερος, πτωχότατος
- Ξηρός, ξηρότερος, ξηρότατος
- Θερμός, θερμότερος, θερμότατος
- Γενναῖος, γενναιότερος, γενναιότατος
- Νέος, νεώτερος, νεώτατος
- Όταν πριν από την κατάληξη -ος έχω μακρόχρονη συλλαβή, βάζει κατάληξη παραθετικών αντίθετα με βραχύχρονη συλλαβή (ο).
- Όταν η προηγούμενη συλλαβή μου είναι βραχύχρονη, η κατάληξη είναι το αντίθετο, μακρόχρονη με -ω.
- Όταν η προηγούμενη συλλαβή είναι βραχύχρονη (ο,ε), αλλά προηγούνται 2 σύμφωνα ή ένα διπλό σύμφωνο (ξ, ζ, ψ), τότε η συλλαβή θεωρείται μακρά (θέσει μακρά συλλαβή). Άρα, η κατάληξη των παραθετικών θα είναι βραχύχρονη με ο.
- Επίθετα σε -ιος, -ινος, -ιμος, -υος κτλ. παίρνουν παραθετικά με κατάληξη - ω. Π.χ. ἤσυχος, ἠσυχώτερος, ἠσυχώτατος
- Βαρύς, βαρύτερος, βαρύτατος
- Βαθύς, βαθύτερος, βαθύτατος
Επίθετα σε -υς, -εῖα, -υ, οι καταλήξεις είναι σε -υτερος, -υτατος.
- ἀληθής, ἀληθέστερος, ἀληθέστατος
- συνήθης, συνηθέστερος, συνηθέστατος
Επίθετα σε σε -ης, -ης, -ες παίρνουν καταλήξεις -εστερος, -εστατος
Μέλας, ἡ μέλαινα, τὸ μέλαν/ μελάντερος, μελαντέρα, μελάντερον/ μελάντατος, μελαντάτη, μελάντατον
- ὁ, ἡ σώφρων, τὸ σῶφρον / σωφρονέστερος, σωφρονεστέρα, σωφρονέστερον/ σωφρονέστατος, σωφρονεστάτη, σωφρονέστατον
- ὁ, ἡ εὐδαίμων, τὸ εὔδαιμον/ εὐδαιμονέστερος, εὐδαιμονεστέρα, εὐδαιμονέστερον/ εὐδαιμονέστατος, εὐδαιμονεστάτη, εὐδαιμονέστατον
Επίθετα σε -ων, -ον οι καταλήξεις των παραθετικών είναι -εστερος, -εστατος.
- ὁ ἁπλοῦς, ἡ ἁπλῆ, τὸ ἁπλοῦν - ἁπλούστερος, ἀπλουστέρα, ἁπλούστερον/ ἁπλούστατος, ἁπλουστάτη, ἁπλούστατον
- ὁ, ἡ εὔνους, τὸ εὔνουν/ εὐνούστερος, εὐνουστέρα, εὐνούστερον/ εὐνούστατος, εὐνουστάτη, εὐνούστατον
Επίθετα συνηρημένα σε -ους σχηματίζουν παραθετικά με τις καταλήξεις ούστερος, ούστατος.
- ἄρπαξ, ἀρπαγίστερος, ἀρπαγίστατος
- λάλος, λαλίστερος, λαλίστατος
- βλάξ, βλακίστερος, βλακίστατος
- κλέπτης, κλεπτίστερος, κλεπτίστατος
- πλεονέκτης, πλεονεκτίστερος, πλεονεκτίστατος
Τα παραπάνω επίθετα σχηματίζουν παραθετικά σε -ιστερος, -ιστατος.
- Γεραιός, γεραίτερος, γεραίτατος
- Σχολαῖος, σχολαίτερος, σχολαίτατος
- ἴσος, ἰσαίτερος, ἰσαίτατος
- ὄψιος, ὀψιαίτερος, ὀψιαίτατος
- πλησίος, πλησιαίτερος, πλησιαίτατος
- πρῶος, πρωαίτερος, πρωαίτατος
- εὔδιος, εὐδιαίτερος, εὐδιαίτατος
- ἥσυχος, ἡσυχαίτερος, ἡσυχαίτατος
- ἴδιος, ἰδιαίτερος, ίδιαίτατος
- φίλος, φιλαίτερος, φιλαίτατος/φίλτατος
Σχηματισμός επιρρημάτων: θέμα επιθέτου + -ως
Συγκριτικός βαθμός: Επίθετο του συγκριτικού του ουδετέρου ονομαστικής ενικού
Υπερθετικός βαθμός: Επίθετο του υπερθετικού βαθμού στο ουδέτερο αιτιατικής πληθυντικού.
- Δίκαιος > δικαίως, δικαιότερον, δικαιότατα
- Σοφός > σοφῶς, σοφώτερον, σοφώτατα
- Άληθής > ἀληθῶς, ἀληθέστερον, ἀληθέστατα
- Σώφρων > σωφρόνως, σωφρονέστερον, σωφρονέστατα
- ἡδύς > ἡδέως, ἥδιον, ἥδιστα
- καλός > καλῶς, κάλλιον, κάλλιστα
ΑρχαίαΕλληνικά, αρχαία, Αρχαία_Γνωστό, γραμματική_αρχαίων_ελληνικών
- Δημιουργήθηκε στις
- Τελευταία ενημέρωση στις
- Προβολές: 99